De regels van Canfield
Kort samengevat
13 kaarten vormen de reserve, een basiskaart bepaalt de beginrang van de 4 funderingen, 4 kolommen krijgen een kaart en de overige 34 vormen de trekstapel. In een kolom bouw je aflopend met afwisselend rood en zwart, en na de aas komt de koning. Je wint als alle 52 kaarten per kleur op de funderingen liggen, van de beginrang tot de koning en dan van de aas tot de rang net onder de beginrang.
De opstelling
Een stok van 52 kaarten, zonder jokers, wordt geschud. De app deelt in deze volgorde: 13 kaarten gestapeld voor de reserve, dan één kaart, de basiskaart, op de eerste fundering, en daarna een open kaart op elk van de 4 kolommen. De overige 34 kaarten vormen de trekstapel, met de rug omhoog. De aflegstapel en de drie andere funderingen zijn leeg.
Trekstapel: 34 kaarten; aflegstapel leeg; reserve: 13 kaarten, bovenste: klaverenvrouw. Fundamenten, startrang 7: harten tot en met harten 7 (1), schoppen leeg, ruiten leeg, klaveren leeg. kolom 1: klaveren 6; kolom 2: hartenheer; kolom 3: hartenvrouw; kolom 4: schoppenaas.
De reserve
Alleen de bovenste kaart van de reserve kan gespeeld worden, op een fundering of op een kolom; de volgende kaart wordt dan speelbaar. Je legt nooit een kaart op de reserve. De app toont onder de reserve hoeveel kaarten er nog over zijn.
Als een zet een kolom leegmaakt, vult de app die meteen aan met de bovenste kaart van de reserve. Is de reserve leeg, dan blijft een lege kolom leeg en mag er dan elke kaart of reeks op.
De fundamenten en de startrang
De rang van de basiskaart is de startrang van de vier fundamenten. Elk fundament krijgt maar één kleur: het eerste de kleur van de basiskaart, de andere drie elk een van de overige kleuren. Een leeg fundament accepteert alleen de kaart met de startrang van zijn kleur; daarna gaat het één rang per keer omhoog, en na de heer komt de aas. Een volledig fundament telt 13 kaarten.
In het spel CF1-D3-AAAAACL is de basiskaart de harten 7: elk fundament loopt van de 7 tot de heer, en dan van de aas tot de 6. De schoppenaas in kolom 4 kan dus niet het schoppenfundament beginnen: alleen de schoppen 7 kan dat (het voorbeeld).
De kolommen
- Op een kolom: een kaart wordt gelegd op een kaart van de tegenovergestelde kleur (rood op zwart, zwart op rood) met een rang die er precies één boven ligt. Een harten 6 gaat op een schoppen 7 of klaver 7.
- Van aas tot heer: een heer wordt op een aas van de andere kleur gelegd. De rangen lopen rond: heer, vrouw, boer, …, 2, aas, en dan weer heer.
- Een reeks in één keer: elke reeks van afwisselende, aflopende kaarten wordt in één keer verplaatst, de hele kolom of alleen het eind ervan.
- Alle kaarten zijn zichtbaar: er zijn geen verborgen kaarten in de kolommen.
Bij de derde zet van het gewonnen spel gaat de harten heer, met de klaver vrouw erop, naar de schoppenaas: kolom 2 raakt leeg en de reserve vult haar met de schoppen vrouw.
Trekstapel: 34 kaarten; aflegstapel leeg; reserve: 10 kaarten, bovenste: schoppenboer. Fundamenten, startrang 7: harten tot en met harten 8 (2), schoppen leeg, ruiten leeg, klaveren leeg. kolom 1: klaveren 6; kolom 2: schoppenvrouw; kolom 3: hartenvrouw; kolom 4: schoppenaas, hartenheer, klavervrouw.
De trekstapel en het opnieuw gebruiken
Je tikt op de trekstapel om kaarten om te draaien op de aflegstapel. De app biedt twee manieren om te trekken, naar keuze in het venster Nieuw spel:
- Trek 3 (“3 kaarten”, “Moeilijk”): drie kaarten tegelijk, uitgespreid op de aflegstapel; alleen de laatste kan worden gespeeld, en de volgende komt vrij als je die gespeeld hebt. Dit is de standaardinstelling.
- Trek 1 (“1 kaart”, “Makkelijk”): één kaart per keer; elke kaart van de trekstapel kan om beurten worden gespeeld.
Als de trekstapel leeg is, legt een tik de hele aflegstapel met de achterkant boven terug op de trekstapel, en begin je opnieuw. Er is geen limiet aan het aantal rondes en er is geen straf. Alleen de bovenste kaart van de aflegstapel kan worden gespeeld, op een fundament of een kolom.
Het einde van het spel
Het spel is gewonnen als de 4 fundamenten elk 13 kaarten tellen. De app verklaart je niet verloren: als er geen nuttige zet meer mogelijk is, maak je zetten ongedaan of begin je een nieuw spel.
Wat de app extra doet
Deze punten zijn eigen aan de app Canfield Solitaire; andere versies van het spel doen het anders.
- Een kaart aantikken: de app stuurt hem naar zijn fundament als dat kan. Anders zoekt hij, met de instelling “Dubbelklik” (standaard actief), een plek op een kolom: de langste die hem accepteert, daarna een lege kolom. Je kunt de kaarten ook slepen.
- Geen automatisch spelen: geen enkele kaart gaat vanzelf naar de fundamenten en het spel eindigt niet vanzelf. Alleen het vullen van een lege kolom door de reserve gebeurt automatisch.
- Een kaart terugnemen van een fundament: de bovenste kaart van een fundament kan door slepen worden teruggenomen en op een kolom worden gelegd, zonder punten te verliezen.
- Ongedaan maken: de laatste 100 acties; ongedaan maken haalt de punten van de teruggedraaide zet weer weg.
- Spelcode: elk spel heeft een code (bijvoorbeeld CF1-D3-AAAAACL) waarmee het identiek opnieuw wordt gegeven, met zijn trekstapel. Zie de FAQ.
De score in de app
| Zet | Punten |
|---|---|
| Een kaart op een fundament gelegd (vanuit de reserve, een kolom of de aflegstapel) | +5 |
| Elke andere zet, het trekken en het opnieuw gebruiken van de trekstapel | 0 |
De score begint bij 0 en gaat nooit onder 0. De basiskaart ligt er al: er blijven 51 kaarten om te leggen, dus elk gewonnen spel zonder kaart terug te nemen van een fundament eindigt op 51 × 5 = 255 punten. Deze puntentelling komt overeen met die van de casinoversie die Wikipedia beschrijft: de speler betaalde 52 dollar voor het spel en kreeg 5 dollar per kaart op een fundament.